کویر ریگ جن / مثلث برمودای ایران

کویر همیشه با گرمای سوزانش شناخته می شود . قدم به وادی آن که بگذاری حس سادگی سراسر وجودت را می گیرد. کمی که از ورودت به آن بگذرد سکوت عجیبی تو را در آغوش می کشد . شاید روزها تابش سوزان آفتاب آزارت دهد اما شب هایش تو را به تماشای تصویری به یاد ماندنی دعوت می کند . رقص ستارگان آسمان کویر ، شاهکار خلقت را به نمایش می گذارد .

کد خبر: ۷۰۱۲

تاریخ: ۲۱ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۴:۲۴

به گزارش صبحانه پرس: کویر با همه سادگی و زیباییش ، پر از رمز و راز است . راز هایی سر به مهر که بسیاری از آنها هنوز ناشناخته مانده اند .همین رازهای ناشناخته انسان را به سوی خود می کشاند . رازهایی که برای کشف آنها باید وارد یک دنیای رمز آلود شد . دنیای رمز آلودی که سال ها رازهای سر به مهری را در خود حفظ کرده  و امروز سوالات زیادی را بی پاسخ گذاشته است .

ریگِ جن ، یکی از #اماکن رمزآلود که به مثلث برمودای ایران شهرت دارد ما را به سوی دنیای اسرارآمیز خود می کشاند ….

در این مطلب با هیجانات و اسرار ریگ جن همراه می شویم و در مطلبی دیگر به بررسی دقیق تر این منطقه خواهیم پرداخت.

ریگ جن | سرشار از ترس و هیجان

ریگ جن، نام کویری شگفت انگیز ، اسرار آمیز و ترسناک در ایران است که در  جنوب سمنان، جنوب شرق گرمسار، شرق منطقه حفاظت شده کویر، شمال انارک و غرب جندق قرار دارد و با باتلاق‌های سهمگین می تواند  مرگ را برای هر موجودی زنده‌ای به ارمغان آورد. اتفاقات بی‌پاسخ و توجیه نشده بسیاری در این منطقه روی داده و بر سر زبان ها افتاده است .این منطقه محل قتل و دفن موجوات زنده بسیاری بوده است.

سرزمینی که اگر پایتان را به آنجا بگذارید خواهید دید که در شعاع پنجاه کیلومتری تان هیچ جنبده‌ای وجود ندارد!

یک دشت فرسایش یافته زیربنای ریگ جن را تشکیل می دهد و تپه های ماسه ای برخان و تپه های ماسه ای هرمی (قورد) در سراسر آن پراکنده اند. در جای جای ریگ جن رسوبات نمکی فراوان وجود دارد که از دامنه های فرسایش یافته البرز نشات گرفته اند.

خطرناک ترین اتفاقی که می تواند گردشگران کم تجربه  را در این منطقه غافلگیر کند ، فرو رفتن در گل و لجن باتلاق های ریگ جن است که سرانجامی جز مرگ در پی نخواهد داشت.

حیات در این کویر واژه ای بی معنا به نظر می رسد . سرزمینی که جان بسیاری موجودات زنده را ستانده ، چگونه می تواند زندگی بخش باشد . در این سرزمین چیزی به جز نمک ، ماسه ، باتلاق و شن زار به چشم نمی آید . خبری از حتی قطره ای آب شیرین نیست و حیات در این منطقه تنها می تواند یک شوخی باشد !

ریگ جن از شمال غرب به جنوب شرق کشیده شده و در قسمت جنوب شرقی تپه های ماسه ای آن را در بر گرفته اند که با نام دم ریگ خوانده می شوند.

در قسمت شمال و شمال غربی دم ریگ ، ۵ دیوار ماسه ای در فاصله ی ۱۰ تا ۲۰ کیلومتری یکدیگر قرار گرفته و در حدود ۷۰ تا ۹۰ کیلومتر به سمت شمال امتداد دارند

photo by Pe Tehranian

حیات اسرارآمیز در ریگ جن

همه #اسرار ریگ جن به ترس و هیجان ختم نمی شود  . سنگ های سیاه رنگی در ۳۰ کیلومتری جنوب مرکز ریگ جن در نقطه تلاقی دیواره پنجم و دم ریگ، دیده شده که سرباره های ذوب فلزات معدنی است. مشخص شد که این سنگ های سیاه رنگ ، پس از ذوب مس استخراج شده از ارتفاعات کوه ملاهادی و سایر معادن مس منطقه در اینجا رها شده اند.

جالب ترین قسمت ماجرا این است که این روش ذوب فلزات در ایران سابقه ای بسیار کهن دارد و سالها است که دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرد. در این روش از درختچه های سیاه تاغ برای افروختن آتش و ذوب فلزات استفاده می شده است. گیاه تاغ به دلیل قابلیت شکستگی و آتش پرحرارت و با دوام آن کاربرد زیادی داشته و بیشتر مورد قطع و بهره برداری قرار گرفته است .یکی از کاربردهای آن در کوره های ذوب فلزات برای ذوب سنگ های معدنی و فلزات بوده است. پوشش گیاهی تاغ در مکانی که سنگ ها دیده می شوند نسبت به سایر نقاط اطراف ضعیف تر می باشد و این امر این نتیجه را به دست می دهد که تاغ ها در این منطقه مورد استفاده قرار گرفته اند و همین کافی است که بپذیریم در گذشته های بسیار دور کسانی بوده اند که به مرکز ریگ جن دسترسی داشته اند بدون آنکه حتی نامی از آنان در تاریخ ثبت شود.

معجون هیجان و آرامش در ریگ جن

ریگ جن ، جایی که هم هیجان را القا می کند و هم آرامش را :

۱) هیجان در ریگ جن

با وجود تمام ویژگی های ریگ جن و همه ی خطراتی که در جای جای آن در کمین نشسته اند ، باز هم خیلی از گردشگران کنجکاو این مقصد را برای تجربه یک سفر هیجان انگیز انتخاب می کنند . اگر تمایل به یک سفر چالش برانگیز که با چاشنی خطر مزه دار شده است را پیدا کرده اید ، ریگ جن می تواند این چالش را برای شما ایجاد کند .

عبور از کویر ریگ جن افسانه ای ، دیگر رویای دست نیافتنی کویرنوردان نیست . کسانی هستند که حتی ۵ روز در این کویر مانده اند و امروز در حال مرور خاطرات هیجان انگیزشان هستند . عبور از ریگ جن ، جنگی بین کنجکاوی انسان و رمزآلودگی کویر است که طرفدارانش یکی ، دوتا هم نیستند . هستند کسانی که بار سفر می بندند و عازم این سفر اسرارآمیز می شوند و از بودن در این دنیای پر رمز و راز لذت می برند . برای بعضی ها #سفر به ریگ جن هم هیجان است و هم تلاشی برای کشف یک مسیر جدید برای عبور از آن . شاید تصور کنید با عبور از ریگ جن دیگر علامت سوالی در مورد این کویر نمانده است اما واقعیت این است که رمز و رازهای این کویر تمامی ندارد … کسی چه می داند ؟ شاید شما در تجربه ی یک سفر هیجان انگیز و گذر از میان شن های داغ کویر ، کاشف یک راز جدید در ریگ جن باشید؛ مثل برخی گروه هایی که با افراد راه بلد به این منطقه می آیند و پیدا کردن مسیرهای جدید را به سان یک تفریح در یک کویر تجربه می کنند.

photo by M.Rafikhah

photo by Arash Fadrahedi

photo by Aliakbar Davoodi

۲) آرامش در ریگ جن

فراموش نکنید که این سفری است که شاید یک بار شانس تجربه کردنش را داشته باشید  پس لحظه لحظه اش را برای خود ثبت کنید . مناظر کویری ، طلوع و غروب خورشید ، تپه های شنی و…. همه و همه می توانند  لذت سرشاری را در شما ایجاد کنند و سوژه ی عکاسی شما باشند.

تماشای مناظر کویری منحصر به فرد را از دست ندهید و ساده از کنار آنها عبور نکنید .

به صداهای عجیب و غریب کویر ریگ جن گوش فرا دهید . صداهایی که شاهکار خلقت را فریاد می زنند و زیبایی های آفرینش را به نمایش می گذارند .

فراموش نکنید که یک کویر است و یک شب پر ستاره که شاید هیچگاه از خاطرتان پاک نشود ، دیدن ستارگان در این آسمان بی انتها ارزش بیخوابی و بیدار شدن با چشمان خسته را دارد . شکی نیست که با قرار گرفتن زیر آسمان شب کویر ،خوابیدن را فراموش می کنید . شاید هم به سرتان زد و تصمیم گرفتید ستاره ای از آسمان بچینید .

در شب آتشی روشن کنید و کنار آن بنشینید . فقط حواستان باشد که تماشای شعله های آتش و خیره شدن به آن هوش و حواستان را نبرد .

کویر ریگ جن آنقدر ها هم نامهربان نیست . مکان های امن هم در آن پیدا می شود پس اگر علاقه به پیاده روی دارید قدم زدن در مکان های مطمئن کویر را از دست ندهید . معطل نکنید ! کفش هایتان را در بیاورید و لذت راه رفتن روی شن های داغ را تجربه کنید. گرمایی که تا عمق وجودتان نفوذ و خستگی سفر را از تنتان بیرون می کند.

همه ی دیدنی ها در کویر خلاصه نمی شود . در حاشیه ی این کویر روستاها و آبادی هایی هستند که افسانه ها و قصه های عجیب و غریب زیادی در دل خود دارند . پس از کنار آنها به سادگی عبور نکنید. برای آشنایی با این آبادی ها مطلب بعدی ما در مورد ریگ جن را دنبال کنید …

اتراق در کویر

photo by Kian Babazadeh

photo by Shahram Shahabi

تماشای آسمان شب

photo by Taha Ghouchkanlu

راه رفتن بر روی شن های داغ

ریگ جن | سرزمین افسانه ها

وقتی سخن از ریگ جن به میان می آید ، افسانه ها و داستان های عامه و پرابهامی شما را سر در گم می کند . روایاتی ترسناک و باورنکردنی که عموما نشات گرفته از عجز حاشیه نشینان و یا مسافران در عبور از این منطقه بوده است.

اولین روایتی که شنیده می شود زمزمه مرگ در ریگ جن است تقریبا همه محلی ها ، چوپان ها و ساربان ها معتقدند که اگر کسی پایش به ریگ جن برسد، بلافاصله ناپدید و توسط ارواح و موجوداتی ماورایی به قلب ریگ‌جن فرستاده خواهند شد . گفته می شود که حتی شتر ها هم وقتی به این منطقه می رسند دیگر حرکت نمی کنند ! اما واقعیت این است که باتلاق های کویری از گل و لجن باعث شده تا این کویر  هر مسافری را در خود غرق کند ؛ در نتیجه افرادی که با این منطقه ناآشنا بوده اند ،  در راه مانده اند و یا گرفتار خشکی و سردی زندگی در کویر شده اند.

روایت ترسناک این کویر وجود قدرت های شیطانی و صدای ارواح است .صداهایی که از ریگ جن به گوش می رسد ناشی از صدای حرکت باد بر روی تپه های ماسه ای در قسمت جنوبی این کویر است. این وزش باد به دلیل عدم وجود پوشش گیاهی دائما شکل تپه ها و محل تشکیل آنها را تغییر می دهد و تصور وجود قدرت شیطانی را در مردم ایجاد می کند . صدای دیگری که شنیده می شود به گریه "سنگ ” شهرت دارد و ناشی از یکی از پدیده های طبیعی است . اختلاف دمای شب و روز در ریگ جن آن قدر زیاد است که باعث انبساط و انقباض سنگ ها و خرد شدن آنها می گردد و صدای شکسته شدن سنگ ها به گوش می رسد.

افسانه سوم وجود بهشت گمشده در مرکز ریگ جن است .می گویند در این بهشت دریاچه ای هست و در کنار آن جنگلهای انبوه قرار دارند. شیاطین پشم شترها را در آنجا رها کرده اند و هر کس به این منطقه دست یابد ثروتمند خواهد شد. مسلما در مرکز چنین کویری  نه دریاچه ای هست و نه جنگلی و به غیر از خاکی که از شدت گرما و بی آبی توانایی پرورش هیچ گیاهی را ندارد چیزی یافت نمی شود.

تنها واقعیتی که در مورد ریگ جن وجود دارد این است که آسمانی بخیل و زمینی نامهربان دست در دست هم داده اند تا افسانه ی ریگ جن را در این سرزمین خلق کنند.

تجربه ی اولین سفرها به ریگ جن

سال‌های متمادی، هیچکس جرات آنکه به ریگ جن سفر کند و راز این کویر اسرار‌آمیز را کشف کند، نداشت. کسانی هم که جراتش را پیدا می کردند به دلیل کم تجربگی جان خود را از دست می دادند.

سون هدین، کویرنورد بزرگ سوئدی اولین گردشگری بود که در سال ۱۹۰۰ میلادی سعی کرد  سفر به ریگ جن را تجربه کند  ولی به دلیل باتلاقی بودن منطقه از تصمیمش منصرف شد و تنها به عبور از کنار ریگ جن از حاشیه غربی و جنوبی آن اکتفا کرد . او بعدها در کتابی به نام کویرهای ایران  درباره ریگ جن توضیحات مفصلی نوشت . او همچنین به وجود چندین مسیر در داخل ریگ جن اشاره کرد که اطلاعات آنها را از چوپانان منطقه دریافت کرده بود.

در سال ۱۹۳۰ میلادی آلفرنس گابریل با ایده گرفتن از کتاب سون هدین راهی ایران شد و راه ریگ جن را پیش گرفت . اما او هم موفق نشد و تنها توانست از عرض ریگ جن بگذرد.  او در کتاب خود به نام عبور از صحاری ایران به سفر از عشین به عروسان در حاشیه ریگ جن پرداخته است.

همه چیز همچنان ناشناخته باقی مانده بود تا اینکه در سال ۱۳۸۰ یعنی یعنی ۷۰ سال بعد از سفر گابریلیک یک کویرنورد ایرانی تصمیم گرفت وارد ریگ جن شود تا بتواند طلسم این سرزمین اسرارآمیز را بشکند. دکتر علی پارسا، اولین نفری بود که وارد این سرزمین شد و اولین سفر خود را تنها انجام داد اما در  سفرهای بعدیش تیم های کویرنوردی را با خود همراه کرد و سرانجام  در سال ۱۳۸۴ موفق شدند پس از هشت بار اقدام، از جنوب وارد ریگ جن شوند و تا مرکز آن را طی کنند. سفر های دکتر پارسا به ریگ جن به صورت زیر است :

در سال ۱۳۷۶ با هواپیما ، در سال ۱۳۷۶ با پاترول ، در سال ۱۳۷۷ با هواپیما ، در سال ۱۳۷۸ با شتر ، در سال ۱۳۸۲ با ماشین ، در سال ۱۳۸۳ با جیپ ، در سال ۱۳۸۴ با جیپ ، در سال ۱۳۸۴ باپاترول

نوشته زیر قسمتی از خاطرات وی می باشد :

"در یکی از سفرهایی که زمان دانش آموزی به کویر مرکزی داشتم، در نقشه ای به ریگ جن برخوردم. نامش اسرارآمیز به نظر می آمد. تصمیم گرفتم به آنجا بروم و این همزمان شد با انقلاب ایران. سالها بعد در ۱۳۷۵ این رویا با سفر به پارک ملی کویر دوباره به سراغم آمد. من، دوستانم و آقای میرانزاده، رئیس وقت پارک ملی کویر تصمیم گرفتیم که از فراز ریگ جن با هواپیما عبور کنیم تا به خودمان ثابت کنیم در مسیر، چیز عجیبی نیست. فقط نمک است و ماسه و تپه. نخستین امر شگفتی که در ریگ جن با آن مواجه شدیم، گودالی تازه به وجود آمده بود. داخل گودال یک فضای آبی دیده می شد که آب شور بود. اطراف آن نمک کریستال شده به رنگ سفید دیده می شد و اطراف آن به رنگ قهوه ی بود که مشخص بود در اثر فشار، خاک آن پخش شده است.”

مسیر های بررسی شده در ریگ جن

مسیر های زیر ، مسیرهایی هستند که کویرنوردان با تجربه آنها را تجربه کرده و در اختیار دیگران گذاشته اند :

*مسیر انارک، باباخالد، کوه ملا هادی، دیواره ۱،۲،۳،۴، مرکز ریگ جن، دیواره ۵، همت آباد

*مسیر دق سرخ، حاشیه دشت نخجیر، دیواره های ۱ تا ۴ ریگ جن، مرکز ریگ، دیوراه ۵، همت آباد

*مسیر شمال به جنوب، ده نمک، کوه گوگرد، دیواره اول ریگ جن، کوه ملا هادی، باباخالد، انارک

*مسیر جندق ، شمال ریگ، دشت نخجیر، ملک آباد

*مسیر بارانداز دولاشی، شمال ریگ، دیواره ۵ و ۴، مرکز ریگ، علم حاج باقر

photo by Mehdi Zareei

علت تشکیل ریگ جن

در جنوب شرق دشت گرمسار رودخانه آب شور لات سمنان قرار دارد  که آب آن در دشت گرمسار و ارتفاعات حاشیه آن در جریان است و پس از گذشتن از دامنه های شمالی ارتفاعات سیاه کوه به شمال غربی کویر ریگ جن می رسد. خاک های ناحیه به علت حضور تشکیلات سنگی شور و گنبدهای نمکی  ، بالا بودن سطح آب زیر زمینی در جنوب دشت و تبخیر سالانه، بسیار شور است.
بدین ترتیب منطقه شمالی ریگ جن داری اراضی وسیع شور است که در امتداد جنوب بر مقدار املاح آن افزوده می شود. در این بخش اراضی پست باتلاقی و کفه های گلی – نمکی به وفور دیده می شود.
کاملا مشخص است که این منطقه از نظر روند ساختمانی، چنیه شناسی و رسوب شناسی،مشابه سایر مناطق کویر مرکزی ایران است. جریان رودخانه های منتهی به ریگ جن که عمدتا از شمال غرب به سمت جنوب شرق امتداد دارند ؛ مواد آبرفتی و رسوبات را در اثر سائیدگی و خردشدگی بصورت ذرات ریز و درشت در داخل کویر باقی گذاشته است. کم شدن سرعت آب در بدو ورود رودخانه به دشت به دلیل وسیع تر شدن ناگهانی بستر رودخانه رخ داده و باعث پخش شدن رسوبات داخل آب با آب روی زمین شده است. در این هنگام ،  اول مواد درشت و سنگین تر از سایر ذرات در ابتدی محل ورود رودخانه به دشت در داخل بستر رودخانه و در کف آنها باقی مانده و بعد ذرات ریز دانه با توجه به سرعت آب و وزن آنها رسوب گذاری می شود .این نوع رسوب و مواد آبرفتی  باعث تشکیل دشت های آبرفتی در ریگ جن شده و رسوب گذاری کاملی از نظر تشکیلات رودخانه ای در دشت های ریگ جن به وجود آورده است .

به غیر از تپه های ماسه ای ، ارتفاع متوسط ریگ جن در نواحی مختلف متفاوت است. در قسمت های جنوبی ، شرقی و غربی ارتفاع از ۷۰۰ تا ۷۲۰ متر و در قسمت شمالی تا ۶۸۰ متر نیز کاهش می یابد . همین کاهش ارتفاع در قسمت شمالی و بالا بودن سطح آب های زیرزمینی در این منطقه باعث ایجاد کویرهای رسی خیس و یا باتلاقهای نمکی در این منطقه شده است.

photo by Siamak Khazaei

معنای ریگ جن

قسمت اول این نام ، "ریگ” ، از ریگزار می آید که در واقع نشانگر کویر و بیابان است.نامگذاری این منطقه با کلمه ریگ ، شن های روان که در اصطلاح محلی ریگ نامیده می شوند ، کاملا این منطقه را در برگرفته است در حالی که قسمت عمده ریگ جن را باتلاق های نمکی و کویرهای مسطح پفکی پوشانده اند. آنچه که دیده می شود منطقه وسیعی از توده های عظیم تپه های ماسه ای فعال و فاقد پوشش گیاهی است که آن را ” اِرگ” می نامند که در زبان عربی به آن "عرق” می گویند و در فارسی به ماسه زار یا "ریگ” معروف است.

مهم ترین قسمت این نام گذاری واژه جن است . جن به معنای پوشیده و مخفی در بسیاری از واژه های دیگر خود را نشان می دهد . در ادبیات "قلب و روح” و "بهشت” را  را به سبب پنهان بودن از چشم "جنان ” و "جنت”می گویند . و "سپر جنگ” را به دلیل آنکه جنگجو پشت آن مخفی می شود  "جنانه ” نامیده اند و واژه جنین نیز از همین جن می آید. جن ” نیز به سبب آن که دیده نمی شود این گونه نامیده شده است.

ریگ جن نیز به دلیل وجود موانع طبیعی مانند نبود منابع آب وجود باتلاق های نمک و ماسه ای و ناشناخته بودن سال های زیادی بر انسان ها پوشیده مانده و این نام را به خود اختصاص داده است .به احتمال زیاد وجود گرمای طاقت فرسا در این منطقه نیز در انتخاب این نام تاثیر گذاشته است زیرا در قرآن جنس جن از گرما و آتش ذکر شده است.

photo by mh Sharif

آب و هوای ریگ جن

ریگ جن مانند بسیاری از قسمت های فلات مرکزی ایران ، دارای تابش بسیار زیاد آفتاب و تابستان های به شدت گرم و خشک است .

احاطه شدن قسمت مرکزی ایران توسط کوه های بلند ، نفوذ رطوبت را به این منطقه غیر ممکن کرده است . بیشتر بودن تبخیر از باران نیز خشکی این مناطق را تشدید کرده است .

در ریگ جن ایستگاه هواشناسی وجود ندارد و تنها می توان آب و هوای حاشیه این کویر را مورد بررسی قرار داد . شهر گرمسار با حداقل دمای مطلق ۸٫۴ درجه سانتی گراد در بهمن ماه و حداکثر دمای مطلق ۴۳ درجه سانتی گراد در مرداد ۷۹ یکی از موارد مورد بررسی ما است . با استناد به این داده های هوا شناسی می توان گفت که بخش شمالی ریگ جن دمای متغیری بین ۱- تا ۴۸+ درجه سانتی گراد را تجربه می کند  و  در قسمت جنوبی این دما تا ۵۰+ سانتی گراد هم افزایش می یابد.

متوسط رطوبت در آذر ماه با ۷۱ درصد به حداکثر و در خرداد ماه با ۲۲ درصد به حداقل خود می رسد.

به طور متوسط ۸ ماه از سالبه شدت خشک است و ۴ ماه از سال یعنی فصل سرما و بارندگی هوا تا حدی مرطوب می شود.

برف در ریگ جن

آب شیرین | طلای نایاب ریگ جن

وجود آب در داخل ریگ جن محدود به  چند چشمه آب شور و تلخ  است که در فواصل بسیار زیاد از هم  قرار دارند.

در حاشیه ریگ جن حبله رود که بزرگترین رودخانه در محدوده شمال شرقی ریگ جن به شمار می رود در جریان است . از رودهای دیگری که امتداد آنها در ریگ جن است می توان به جمع آب رود ( رودسر دره ) اشاره نمود که آب آن هم شور و غیر قابل استفاده است.

رودخانه ورگی که از ارتفاعات کوه گوگرد سر چشمه می گیرد در شمال ریگ جن قرار دارد و  از شمال غربی به جنوب شرقی در جریان است.

رودخانه فصلی رامه یا تنگ چهار طالق از ارتفاعات شمال شرقی گرمسار و منطقه لزوره آغاز شده و پس از پیوستن به خوشابرود از شمال به جنوب بسوی آبادی ده نمک امتداد می یابد  و سپس وارد ریگ جن می شود.

در قسمت جنوب شرقی ریگ جن رودخانه زرومند از ارتفاعات زرومند سرچشمه می گیرد و با دیواره دم ریگ در خطی موازی و در جهت شرقی-غربی به ریگ جن می ریزد.

photo by Maziyar kh

بهترین فصل سفر

ریگ جن هم مانند همه مناطق کویری تابستان خوشایندی ندارد ، شدت گرما آن قدر زیاد است که تمام لذت ها را از شما می گیرد . کویر را در پاییز و زمستان تجربه کنید . اما مثل هر سفر دیگری حتما قبل از اقدام به بستن کوله بارتان ، نگاهی به پیش بینی های آب و هوا بیندازید .

اقامت در ریگ جن

اگر می خواهید به بازدید از این کویر اسرار آمیز بروید باید بدانید که گذر از ریگ جن در یک روز انجام نمی شود . پس تجهیزات کمپینگ را به خود به همراه داشته باشید تا لذت شب مانی در کویر را تجربه کنید.

برای شب قبل ار آغاز حرکت در ریگ جن و یا بعد از آن می توانید در روستاها و آبادیهای اطراف جایی را برای اقامت پیدا کنید و مرد مهمان نواز کویر در خانه های پر مهرشان از شما پذیرایی خواهند کرد.

موقعیت جغرافیایی

ریگ جن، جنوب سمنان، جنوب شرق گرمسار، شرق منطقه حفاظت شده کویر، شمال انارک و غرب جندق قرار دارد و وسعت آن ۳۸۰۰ کیلومتر مربع تخمین زده می شود.

گسترش ریگ جن از شمال غرب به جنوب شرق است و در قسمت جنوب شرقی پوشیده از تپه های ماسه ای به هم پیوسته است که به دم ریگ شهرت دارند.

کارشناسان مرز مشخصی برای ریگ جن متصور نیستند و در بیشتر نقشه‌ها نامی از این منطقه برده نشده است ولی به صورت اجمالی این منطقه در محدوده جغرافیایی مرکز ایران در جنوب غربی و غرب دشت کویر  قرار گرفته  و از شمال به جاده نظامی سمنان به معلمان، ارتفاعات کوه گوگرد، شهرستان گرمسار، از غرب به پارک ملی کویر، ارتفاعات نخجیر، کوه طلحه، شیطان کوه، کوه دم و تنگ ظلمات محدود است . این سرزمین از شرق به محور ارتباطی جندق به معلمان و از جنوب به محور انارک به چوپانان و کوه ملاهادی (کوه بزرگی) می رسد. گسترش ریگ جن از شمال غرب به جنوب شرق و دارای وسعتی در حدود ۹۰۰۰۰ کیلومتر مربع است است .

photo by Ali Etemadi

راه دسترسی

اگر بخواهیم موقعیت درستی از ریگ جن ارائه دهیم  می توان گفت که ریگ جن در جنوب غربی و غرب دشت کویر، جنوب سمنان، جنوب شرق گرمسار، شرق منطقه حفاظت شده کویر ، شمال انارک و غرب جندق قابل دسترسی است .

بهترین مسیر دسترسی به این سرزمین پر رمز و راز بخش شمال شرق پارک ملی کویر است که البته نیازمند مجوز سازمان حفاظت محیط زیست است . دلیل آن هم این است که جاده سنگفرش ملک آباد که عبور از آن لازم است در داخل مرز پارک بوده و زیر نظر سازمان حفاظت محیط زیست اداره می شود.

مسیر دیگری برای ورود به ریگ جن وجود دارد . شما می توانید به جندق رفته و از آنجا به ریگ جن بروید.

اگر از تهران به سوی ریگ جن می روید به این نکته توجه داشته باشید که جندق ۱۷۰ کیلومتر با تهران فاصله دارد پس سوخت و تجهیزات کافی و لازم را حتما به همراه داشته باشید.

توصیه های کارناوالی

اگر شما هم انگیزه یک سفر هیجان انگیز به یک سرزمین اسرار آمیز را پیدا کرده اید خیلی عجول نباشید .

برای رفتن به ریگ جن تجربه کویر نوردی لازم است . اگر تا به حال تجربه کویرنوردی نداشته اید ، ریگ جن مقصد مناسبی برای شما به شمار نمی آید. حتی اگر هم کویرنورد حرفه ای هستید در قالب یک تیم یا گروه سفر به این منطقه را تجربه کنید .

توجه داشته باشید که سفر به ریگ جن با خودروهای ۴WD ممکن است و بهترین وسیله برای عبور از این کویر‌، جیپ های سبک وزن است اما وسایل دیگری هم قابل استفاده و مطمئن است . در کنار انتخاب خودروی مناسب به سلامت خودرو هم اهمیت دهید.

مراقب لنز دوربین و دیگر وسایل حساس خود باشید تا نفوذ شن های نرم کویر در آنها شما را دچار دردسر نکند.

در سفر به ریگ جن باید از همه ی امکانات نرم افزاری مثل نقشه های دقیق و GPS که قبلا تمام مسیرهای عبور از ریگ جن روی آن مشخص شده است استفاده کنید. هر لحظه امکان گم شدن در ریگ جن وجود دارد . پس قبل از سفر مسئولان محلی را برای جلوگیری از مشکلات احتمالی با خبر کنید و نقشه مسیر ها را با آنها در میان بگذارید.

آب ، غذا ، کمک های اولیه ، بنزین ، وسایل فنی و سایر تجهیزات فراموشتان نشود . بهتر است برای دو هفته ذخیره داشته باشید .

در ریگ جن علاوه بر این که ممکن است گم شوید یا منابع خود را از دست دهید ، احتمال فرو رفتن در باتلاق ها نیز وجود دارد پس این سفری نیست که به تنهایی انجام شود . حتما و حتما این تجربه را در قالب تیمی با تجربه از کویرنوردان انجام دهید.

منبع: کارناوال