کد خبر: ۳۱۶۱۷
تاریخ انتشار: ۱۴:۵۶ - ۰۴ فروردين ۱۳۹۸
نقدی بر نوشته‌شهرام گراوندی بر مدیریت ارشد استان
نقدی در فقدان  مدیریت  اجرایی  توانمند  در خوزستان؛نوشتاری از جهانگیر محمودی
پیشا پیش بگویم که  مشی  و باور بنده،  استقبال  از نقد و ارزیابی  است، چنانچه  آنانی که  می شناسند می دانند  که  تمامی  زندگی  پرفراز  و نشیب  این  نگارنده  تحت  تاثیر این مشی  و روش است، دوست  و دشمن هم  نمی شناسم  . نکته  دیگر اینکه  یا د د اشت  این نویسنده  بر خلاف  بسیاری از نقدهای دیگر که  تنها  نقد  می کنند  و معلوم  نیست  مبنای  آنها  چیست  و چرا این نقد را روا می دارند واجد تفاوت عمده ایست. زیرا در این  انتقاد  کوشش  شده  که  مبا نیی  برای  نقد خویش ارائه  دهد  هر چند  که  حلقه  بلکه  حلقه های  وصل  این  معیارها  با  مدیریت  استاندار روشن  نیست. یکی از اشکالاتش  اینکه  مبانی  ایشان  مربوط   به  یک  برنامه   بلند  مدتی  است که به هیچ  وجه مصوب حاکمیت نیست. لذا  انتظار از یک  استاندار که  به  اجرای  تمام عیار برنامه  بلند  مدت  از این  دست را  بپردازد، امری  بلا وجه  است، زیرا معمولا  چهار سال  یا  کمتر یا بیشتر بر اریکه  مدیریت  است  و تنها  می تواند  مقطعی  از  آنها  را  اجرا  کند  آن  هم  به  شرط  آنکه  برنامه  و دستورالعملی  بر محور دولت/ملت  سازی  از  ناحیه  دولت  و مجلس  و رهبری اعلام  گردد، سپس بر پایه آن اقدام به اجرا شود. استاندار سمت نمایندگی عالی  دولت  را دارد و هرگز  خود  دولت  نیست  که  بتواند  در این  باره  تصمیماتی  اتخاذ  کند.  وانگهی  این  نگاه  که  نویسنده  محترم  دارد  اصولا  در این  کشور  جایگاهی  ندارد.  دولت/ملت سازی  پدیده ای  است  که  جمهوری  اسلامی عملا  مخالف  آنست. زیرا  بر پایه  نگاه  جمهوری اسلامی «امت سازی»  ملاک  و پایه  سازماندهی  سیاسی  به  شمار می آید. عجیب  است  که  نویسنده  متن  به عللی  که من  به  خوبی  می دانم  و البته  ناچار است!  گونه ای  به  نقد  استاندار  پرداخته  که  به  هیچ  وجه  با  مشی  راست  گرایان  سنتی  که  برای  روزنامه   شدن  نشریه اش  اورا به نگارش نقد  وادار کرده اند   سازگاری  ندارد و بلکه  به  هیچ  وجه  اجازه  رخ  دادن  آن  را  نمی دهند. این  برنامه  و معیار  که  نویسنده  مطرح  نموده  است  و البته  از ضعف  تحلیل  سیاسی  ایشان  ریشه  می گیرد کجا  و توسط  کدام  ارگان  و نهاد  ذی  صلاحی  برای  حل  مشکلات  قومی  تصویب  و مطرح  شده  که  بر پایه  آن  به  نقد  عملکرد استاندار  می پردازد. مگر می شود  استاندار بدون  قانون و مصوبه  و دستورالعمل  دست  به  کا ری  بزند.مگر می شود  که  درباره  وقایع  مهم  سیاسی  و اجتماعی  نظر داد  بی آنکه  بدانیم  آنچه  که  در کشور درباره  مفاهیم  توسعه  و غیره  می گذرد، چیست . مدرنیزم  می تواند  آرزوی  خیلی ها  باشد  اما  یک  عنصر اجرایی  هر گز  نمی تواند  تنها  بر آرزوها  تکیه  کند. بلکه  مهمترین  چیز نزد یک عنصر اجرایی عمل  به  دستورات  فرما نروایان  است. با  این  توصیف  مجددا  باید  گفت  که  اگر اندکی  بیندیشیم   می پذیریم  که  هدف  اصلی  و بنیادی  نظام  اسلامی  ما « امت سازی»  است .  البته  دولت/ ملت  تا اندازه ای  که ضرورت  روابط  بین الملل  ایجاب  کند  در این  نظام   پذیرفته  است.  روشن  است  که  امر ضروری  و فرعی  نمی تواند  تعیین  کننده  سیاست های  ملی  و محلی  باشد.  بنابراین  هنگامی  که  اصل  دولت/ ملت  در این  نظام اصالت  ندارد هر گونه  نقد و اشکال  بر پایه  این اصل و فروعات  آن   مردود  و غیر قابل  اجرا ست.  بنابراین  باید  از برج  عاج  شعر و ادب  و داستان پردازی  که  توانایی  نویسنده  متن  در آن  ستودنی است  پایین  آمده  و به  سیمای  وقایع  و اتفاقات  آنچنان  که  هست  نگریست.  وانگهی  اگر از هر زاویه  دیدی  نگاه  کنیم  چاره ای  جز  پذیرش نقش  مهم  ریش  سپیدان  در حل  ماجراهای  قومی، طایفه ای  و عشیره ای  نیست. زیرا  اگر دولت/ ملت  هدف  باشد  تا  زمانی  که  بنیادهای  آن  شکل  نگرفته اند  برای  حل  مشکلاتی  از قبیل  درگیری های  دزفول/ اندیمشک  چاره ای  جز استفاده  از ریش سپیدان  نیست  و اگر که  دولت/ملت  هدف  نباشد  که  به  طریق  اولی  چاره ای  نیست. برای  توضیح  بیشتر باید  افزود  که  در بنیاد های  امت  اسلامی   دولت/ ملت  هیچ  جایگاهی  ندارد. یعنی هیچ  ملتی  را  بر  پایه  فرمانروایی  یک  دولت  بر مردمی  در  جغرافیایی  خاص  نمی پذیرد.  بلکه   شعب  یا  ملت  که  نمونه  آن  اقوام  زبانی  یا  نژادی  یا  هر دو هستند  را  میپذ یرد. اثنیک  یا  قومیت  همان  است  که در قرآن  به  نام  شعب  خوانده   شده  است. چنانچه  می فرماید: یا ایها الناس  انا  خلقنا کم  من  ذکر و انثی و جعلنا کم  شعوبا ... یعنی  ای  مردم  شما  را از مرد و زنی  آفریدیم  و سپس  شعب هایی از شما  خلق  کردیم... بنابراین  آنچه  که  در نگرش  اسلامی  اصالت   دارد  امت  است  و سپس  شاخه هایی  چون  شعب ها  که  زیر مجموعه  آن  است  اعتبار دارند. جمهوری اسلامی  چنانچه  از اقدامات  آن  روشن  است  نگرشی  بالسویه  به  همه  گوشه های  امت  دارد  و التفات   و ترجیحی  منطقا  مگر از روی  ضرورت  و اجبار به  دولت / ملت  ندارد. در این  پیوند مهمترین  سندی  که جمهوری  اسلامی  در قانون  اساسی  به  آن  اتکا  می کند  اصل  یازده  است.  در اصل  مزبور مقرر  شده  است: «به  حكم  آيه  كريمه « ان  هذه  امتكم  امه  واحده  و انا ربكم  فاعبدون»  همه مسلمانان  يك  امتند  و دولت  جمهوري  اسلامي  ايران  موظف  است  سياست  كلي  خود  را  بر پايه  ائتلاف  و اتحاد  ملل  اسلامي  قرار دهد  و كوشش  پيگير  به  عمل  آورد  تا  وحدت  سياسي ، اقتصادي  و فرهنگي  جهان  اسلام  را  تحقق  بخشد.» اینکه  این  وحدت  و اتفاق  به  چه میزان تحقق  یافته  تفاوت  اساسی  در نوع  نگاه  جمهوری اسلامی  ننهاده  است.  گرچه  واژه  ملت  بسیار در قانون اساسی  به  کار رفته  و قاعدتا  باید  نگرش  نظام  بر پایه  این  قانون  پذیرش  دولت/ ملت ها  در چارچوب  امت  اسلامی  باشد  اما  عملا  چنین  نیست  و  تنها  شعب ها  یعنی قومیت ها  مد نظر  نظام  در چارچوب  امت  است  که  دقیقا  مخالف  و متضاد  با  پروسه  دولت/ ملت  سازی  است.  شعب  ها  یا  قومیت ها  نیز  به  این  علت  پذیرفته  شده اند  که  همسو  با  واژه  « جعل»  موافق  با  فطرت  و خلقت  هستند.(آیت الله مصباح یزدی)...   بنابراین  بر پا یه  این نگرش  پیشنهادهای  نویسنده  برای  تنازعات  قومی  محلی  از اعراب  ندارد. زیرا  ریش  سپیدان و رهبران  قومی  جایگاه  مهمی  در  نظام  حل  اختلاف  و  منازعات  قومی  کشور  دارند.  تحقیقات  و مطالعات  قابل  توجهی  در این  پیوند  صورت  گرفته  که  نشانگر  حمایت  از  شکل گیری  نظام  سیاسی  بر پایه  امت  است.  برای  نمونه  (حسین  جوان  آراسته)  در  نشریه  شماره 16  حکومت  اسلامی  زیر عنوان  « امت  و ملت،  نگاهی  دوباره »  در توجیه  این  روند  می نویسد: «...  نوشتار حاضر  نیم   نگاهی   به   واژه   «ملت»  و  نیز  آنچه  که  در اسلام  به  عنوان  «امت»  مطرح  است  دارد  و بر این  باور  است  که  حتی  با  توجه  به  واقعیات  امروز  جامعه  جهانی  که  مسأله  ای  تحت عنوان  «امت»  را  بر نمی تابد  و تحقق  آن  را  مستلزم  در هم  ریختن  قواعد  حقوقی  و نظم  عمومی  حاکم  بر جهان  می داند،  نمی  توان  از  طرح  آنچه  که  اسلام  با  تکیه  بر منطقی  قوی  بدان  معتقد  است  چشم  پوشی  نمود  و  به  عذر عدم   دستیابی  به  همه  آن،  به  کلی  آن  را کنار  گذارد... بر این  اساس  «امت»  به  مجموعه ای  از انسانها  اطلاق  می گردد  که  هدف  و مقصد  واحدی  آنان  را  گرد هم  جمع  نموده  باشد. مرز  میان  «امت ها»  مرزی  عقیدتی  است. همه  آنان  که  بر محور توحید،  نبوت  و  معاد  متمرکز  گشته اند،  امت  واحده  اسلامی  را  تشکیل می  دهند. از  نظر اسلام  «امت» مهمترین  ملاک  تقسیم  بندی  جوامع  بشری است… در تمامی آیات  فوق  «ناس»  یعنی  مردم  و «عالمین»  و جهانیان مورد  خطاب  قرار می گیرند و بر همین اساس  است  که  اسلام  در پایه  گذاری  نظام  سیاسی  خویش  بر عناوین «امت و امام»  تکیه  می کند…  بر خلاف  واژه  «ملت»  که  با  عنصر  سرزمین  و  قلمرو  جغرافیایی  خاصی  همراه  بوده و معنا  و مفهوم  پیدا  می کند  و اینک  در عرف  حقوق  داخلی  و  خارجی  به  رسمیت  شناخته  می شود،  «امت»  با  عنصر عقیده  و  آرمان  پیوند  خورده  است.  اسلام  برای  مرزبندیهای  موجود  اصالت  قائل  نیست  زیرا  پیام  آور  حقیقتی  است  که  می خواهد  همگان  از این  حقیقت  بهره  مند گردند.  خورشید  فروزان  اسلام  آمده  است  تا  گرمابخش  جان  و روان  همه  انسانها  در هر گوشه ای  از عالم  باشد…  علامه  طبا طبایی  تحت  عنوان  «ثغر  المملکة  الاسلامیة  هو  الاعتقاد  دون  الحدود  الطبیعیة  او  الاصطلاحیة»  می گوید: «اسلام  اصل  انشعابات  قومی  و  ملی  را  بدین  صورت  که  مؤثر  در تکون  و  پیدایش  اجتماع  باشد  ملغی  ساخته  است ...  انشعابات  و  ملیتهایی که  بر اساس  «وطن» تشکیل  می گردند   مجموعه  خود  را  به  سوی  وحدت  و  یگانگی  حرکت می دهند  و در نتیجه  این  ملت  از  ملتهای  دیگر  که  در وطنهای  دیگر  قرار  دارند  روحاً  و جسماً  جدا  می گردد  و با این  ترتیب،  انسانیت  از  وحدت  و تجمع  دوری  گزیده  و مبتلا  به  تفرق و تشتّتی  که   فطرت  انسانیش  از آن  فرار  می نموده  می گردد. در این  صورت  برخورد  یک جامعه  جدید  با  دیگر  جوامع  به  گونه ای  نظیر  برخورد  انسان  با  سایر اشیاء  و موجودات  طبیعت  است  که  آنان  را  به  استخدام  می گیرد،  استثمار  می کند  و ...  تجربه  قرنهای  طولانی  از  آغاز  خلقت،  تا  کنون  به  این  حقیقت  گواهی  می دهد. به  همین  دلیل  است  که  «اسلام»  این قبیل  انشعابات  و  تمیّزات  را  ملغی  ساخته  و اجتماع  انسانی  را  بر اساس  عقیده  و  نه  نژاد  و وطن  و نظایر  آن  پایه  ریزی  نموده  است. حتی  ملاک  در بهره  برداریهای  جنسی  (ازدواج)  و ارث ،  اشتراک  در عقیده  و توحید  است  نه  در  منزل  و وطن. …همان»  نکات  قابل  توجهی  در مقاله  فوق  درباره  تفاوت  میان  ملت  و امت  و ضرورت  تکون  نظام  سیاسی  بر پایه امت بیان  شده  که  خوانند گان  را  به  آن  مقاله  ارجاع  می دهم.  بر اساس  این  دست  از  پژوهش  ها  پذیرش  دولت/ملت ها  مغایر  با شکل گیری  امت  است. لذا  هر گونه  تفاوت  نژادی  و قومی  را  به  طور  مستقل  رد  نموده  و تفاوت های  سرزمینی  را مطلقا  نمی پذیرد . تنها  تفاوتی  که  قابل  پذیرش  است  تفاوت  عقیدتی  است  که  مرز امت  را  تعیین  می کند  اما  چنانچه  بیان  شد  بر  قومیت  ها  یا  شعب ها  در چارچوب  امت  بدون  پذیرش هویت سیاسی  برای  آنان  تا کید  می ورزد. زیرا این  تفاوت های  زبانی  و نژادی  آیات  الهی   هستند. چنانچه  در قرآن  کریم  آمده است ... و من  آیاته ...اختلاف  السنتکم  و الوانکم ...یعنی  از  آیات  الهی  اختلاف  زبانی  و نژادی  است.  بی گمان  تفاوت هایی   که  آیات  الهی  شمرده  شوند  را  نمی توان  نادیده  گرفت و اختلافات  شعبی  و قومی  بر پایه  رنگ ها  و زبان  را  که  جعل  خداست  نمی توان  فرونهاد. زیرا  تفاوت های  قومی  که  بر اساس  آن  آیات   به  وجود  آمده اند  جعل  الهی  هستند. در این  باره  دید گاههای  آیت الله  مصباح  یزدی  قابل  توجه  است  به  باور ایشان    پدیده ها ی مزبور  به  جهت  فطری  بودن  باید  مورد  توجه  قرار  بگیرند. (رجوع شود به جامعه وتاریخ از دیدگاه قرآن به قلم ایشان) با این  اند ک   تفصیلی  که  داده  شد  توجه  به  دولت/ ملت  سازی  به  درستی  یا  نادرست   جایگاهی  در این  نظام  ندارد . بنابراین  باید  گفت  که  نقد  نویسنده  در  واقع  شعری  بود  که  گل  در  وصف بلبل  گفته  است!!؟  و جالب  تر  آن ها یی   که   می خواهند  به  نویسنده   متن    مجوز روزنامه   بدهند  به  فرد  با  ایمانی حمله  ور شده اند  که  حزب  الهی   است  و بسیار  مقید  و متدین  است.  ملاک  آن ها  چیست؟   آیا می خواهند    فردی  محافظه   کار  جای  وی  قرار دهند. یا اینکه  دکتر شریعتی  چنانچه   به   رفقا یش   باج   نمی دهد   به   طریق  اولی   به   آنها  باج  نداده  است. 
جهانگیر محمودی 
نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار