کد خبر: ۲۹۴۹۱
تاریخ انتشار: ۱۴:۵۵ - ۲۳ آبان ۱۳۹۷
تردیدی نیست که  راهکارها وتبیین ویژگی های یک مدیر توانمند ومفید درچارچوب نظام اسلامی از منظر مقام معظم رهبری ضمن آنکه از ارزش های متعالی اسلام ریشه گرفته از بهترین شیوه ها در علم مدیریت است. 

دراینجا ضمن بیان این خبر که استاندار خوزستان به عنوان یک مدیر خوب ومفید مورد رضایت مقام معظم رهبری واقع شده آن هم با عنایت به اینکه معظم له به آسانی از مدیریت کسی تمجید واعلام رضایت نمی نماید به بررسی ویژگی های یک مدیر خوب از منظر مقام معظم رهبری پرداخته تا بدین وسیله اهمیت این اعلام رضایت نسبت به  دکتر شریعتی را بهتر بدانیم.

 آنچه که یک مدیر را در نگاه مقام معظم رهبری برجسته می سازد مدیریت جهادی است. در واقع «مدیریت جهادی» در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب نه یک شعار که هویت اصلی مدیریت نظام است. در تعریف «مدیریت» چنین گفته اند: «فرایند به کارگیری مؤثر و کارآمد منابع مادی و انسانی در برنامه ریزی و سازماندهی و بسیج منابع و امکانات و هدایت و کنترل آن که برای دستیابی به اهداف سازمانی و بر اساس نظام ارزشی مورد قبول، صورت می گیرد»[دانشنامه رشد،] اما چنانچه بیان شد مدیریت بدون ویژگی جهادی نمی تواند مد نظر رهبر انقلاب باشد.اما جهاد چیست ومدیریت جهادی چگونه می تواند باشد.  واژه «جهاد» کلمه ای عربی از ریشه «جهد» به معنای مشقت  و نهایت تلاش و کوشش است. .اما از منظر دینی به هر تلاشی، جهاد اطلاق نمی شود؛ بلکه جهاد از نگاه دین، عبارت است از بذل جان، مال و توان خویش در راه اعتلای کلمه اسلام و اقامه شعائر ایمان . 

  مقام معظم رهبری، جدّ و جهد و مبارزه در مقابل دشمن را دو رکن اساسی جهاد می دانند. ایشان در این باره می فرمایند: «در مبارزه دو چیز حتماً لازم است: یکی اینکه در آن جدّ و جهد و تحرکی باشد. انسان در رختخواب یا در پستوی خانه که نمی تواند مبارزه کند... دوم اینکه در مقابلش دشمنی باشد. مبارزه در آنجا که دشمن نیست معنا ندارد. پس جهاد متقوّم بر این دو رکن است. هرچند که معنای جهاد مبارزه و رویارویی با دشمن و چاره جویی در مقابل موانع است، ولی جهاد فقط به مبارزه در میدان جنگ و نبرد مسلحانه، ختم نمی شود؛ بلکه هر جا که مانعی باشد و در نتیجه تلاشی خالصانه و با نیت الهی برای رفع آن مانع انجام گیرد، می توان آن را جهاد نامید. بنابراین جهاد، معنایی وسیع تر از قتال و مبارزه مسلحانه دارد.بنابراین تلاش بی وقفه در به کارگیری مؤثر و کنترل فعالیت های افراد، مبتنی بر مبارزه در تمام عرصه های علمی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و.... با نیت الهی، جهت نیل به اهداف والای جامعه و رفع موانع موجود، «مدیریت جهادی» نام دارد.

 اما جهاد واقعی ومدیر جهاد ی راستین هنگامی وجود دارد که ابتدا به مبارزه با شیطان نفس بپردازد ونفس خویش را سرکوب کند. بنابراین یک مدیر جهادگر نخستین دشمن خویش یعنی نفس را با جهاد اکبرباید سرکوب کند. اگر یک مدیر چنین نکند سرچشمه انواع فسادها خواهد بود. متاسفانه ذیل عنوان تخصص یا بی تعهدی به مدیرانی برخورد می کنیم که  انواع اختلاس ها وفسادهای دیگر را انجام داده اند. البته به قول شهید دکتر چمران اگر کسی تخصص وتوانایی کافی برای اداره جایی را نداشته باشد وآن را بپذیرد خود نشانگر بی تقوایی وبی تعهدی است.ازابتدای انقلاب همان هایی که با صبغه تعهد وایمان آمدند اگر هم کاراشتباهی کردند اما ویرانی کسانی که بی تعهد برسرکارآمدند بسیاربزرگتربوده وهست. بنابراین هنگامی که مقام معظم رهبری از مدیریت شریعتی اعلام رضایت می کند به این معناست که استاندار جوان ما ویژگی های یک مدیر جهادی را دارد.  ویژگی های الهی  اگر درمدیری نباشد هرگز نخواهد توانست به رسالت خویش بپردازد. مقام معظم رهبری دربیان ویژگی های مدیریت جهادی دربیاناتی می فرماید: 

...کسانی که پایشان لغزید، خیلی از مواردش را که ما دیدیم، ناشی بود از عدم تعمق در امر دین و معارف اسلامی؛ شعائری بود، شعارهایی بود، احساساتی بود، بر زبانشان بود، اما در دلشان عمق نداشت. لذا درگذشته ماکسانی را دیدیم که آدم‌های خیلی تند و داغ و پُرشوری هم بودند، بعد صد و هشتاد درجه وضع این‌ها عوض شد. سال‌های اول انقلاب کسانی بودند - من با خصوصیات، آدم‌هایش را می‌شناسم؛ یعنی کلیات نیست - که افرادی مثل شهید بهشتی را راحت و صریح ازنظر انقلابی بودن و فهم درستش از انقلاب و از راه امام، نفی می‌کردند. بعد از گذشت مدتی، مشی این‌ها آن‌چنان شد که مبانی انقلاب و نظام را انکار کردند! بعضی از آن‌ها که آدم‌های باانصاف‌تری بودند، صریحاً، و بعضی‌شان ملتویاً و مزوراً انکار کردند. آدم‌های بی‌انصاف‌ترشان این‌ها هستند، که به یک معانی‌ای هم تظاهر می‌کنند؛ اما باطنشان این‌طور نیست. این به خاطر این بود که این‌ها عمق نداشتند.

 البته این‌یکی از عوامل است؛ یک عامل هم شهوات و دنیاطلبی و امثال این‌هاست که کسانی را هم که عمق دارند، منحرف می‌کند... بنابراین با همه دقتی که دراین خصوصیات برای مدیر جهادی درنگاه رهبری می بینیم امکان ندارد که از استاندار شریعتی بدون وجود ویژگی هایی که استحکام وعدم تظاهردکتر را اثبات می کند، اعلام رضایت کنند. مقام معظم رهبری در بخش دیگری از بیانات خویش می فرمایند:... . یکی از حرف‌های خوب آقای رئیس‌جمهورمان در تبلیغات انتخاباتی- که به نظر من این حرف، عده‌ی زیادی را جذب کرد- تحول در مدیریت بود. این تحول در مدیریت را چه کسی باید انجام دهد؟ خود ما باید انجام دهیم. اولین گام در تحول این است که رفتار خودمان، کیفیت کارمان، عزل و نصب خودمان، اعمال مدیریت خودمان، جذبه‌ای که به خرج می‌دهیم، انعطافی که به خرج می‌دهیم، برخوردی که با طبقات مخاطب و مراجع به خودمان انجام می‌دهیم، اسلامی باشد...لذا  باتوجه به تایید وتاکید مقام معظم رهبری بر سخنان ودیدگاه رییس جمهور روحانی واعلام رضایت ایشان ازاستاندار شریعتی روشن است که ریاست محترم جمهوری در هدف خویش موفق بوده واستاندار های خوبی مانند استاندار خوزستان برسرکارآورده اند. یکی از ویژگی های بارز دکتر شریعتی ذکر دائم ورد زبان است. ایشان درحال رسیدگی دقیق بدون اینکه از کار غافل شود دائم الذکراست. این امر برهمه مشهود است وهرکس اورا می بیند وقبل از استانداری می دیده اذکار مختلف از جمله استغفار برلبانش هست. در باره این ویژگی دکتر که برخی را خوش نمی آید مقام معظم رهبری می فرماید:... به خدا توکل کنید. از خدای متعال توفیق بخواهید. رابطه‌تان را روزبه‌روز با معنویت و خدای متعال تقویت کنید. مبادا اشتغالات کاری، شمارا از ذکر و توجه و پرداختن به معنویات بازبدارد! یعنی یکی از خطرها این است که در عمل زدگی غرق بشویم و از آن ارتباط قلبی خودمان غافل بمانیم. آن چیزی که پشتوانه‌ی نشاط و شور و شوق و تحرک و توفیق ماست، کمک الهی است.

 کمک الهی را باید به معنای واقعی کلمه از خدا خواست و از خدا طلب کرد. هم باید نعمت الهی را - نعمت این مسئولیت و این توفیق خدمتی که به شما داده - شکر کرد و هم این‌که ازدیاد و دوام و استمرار آن را از خدای متعال طلب کرد و خواست...  مقام معظم رهبری درجای دیگر می فرماید:... آن قوانینی که در ساختن من و شما و در ساختن این طبیعتی که ما در آن زندگی می‌کنیم - آب، خاک، باد، زمین، صنعت، معدن، دریا، حیوانات و سایر موارد - به‌کار رفته، قوانینی است که اگر شما بر طبق دستورالعمل شرع و دستورالعمل اسلام عمل کردید، این قوانین در خدمت شمایند؛ مثل همین‌که گفتم اگر شما کشتی را درست هدایت کنید، اتفاقاً باد موافق هم در سمت شماست. وقتی‌که شما با اسلام حرکت کنید، خلاف جریان حرکت طبیعی نیستید؛ زود پیشرفت می‌کنیم؛ چیزی نمی‌گذرد که می‌بینید کشور آباد شد، 

اقتصاد رونق گرفت، مناطق کویری آباد شد، مناطق محروم آباد شد، کارخانجات به نفع مردم به راه افتاد و درخت زندگی مردم سرشار از رونق و حیات خواهد گردید...درواقع همین ویژگی در استاندار جوان ماست که سبب شده به نحو خستگی ناپذیر شبانه روز برای حل مشکلات استان درخدمت نیازها ومشکلات استان باشد وتمام کوشش خویش را دراین راه پی بگیرد. ویژگی های  خویشتن یابی وخود کنترلی ومباره با نفس وروحیه عارفانه  وهمچنین اداره دوستانه ونرم زیر مجموعه یعنی همراه با محبت وارادت در دکتر شریعتی رمز اصلی موفقیت وی وکسب آمار ونتایج بالای عملی است که روز به روز بیش از گذشته آشکارتر می شود. چنانچه مقام معظم رهبری درباره این ویژگی تاکید فراوان کرده وآن را رمز موفقیت معرفی نموده است ومی فرماید:... اگر می‌خواهیم دنیا آباد شود، باید خودمان را کنترل کنیم. من و شما که زمامدار و مدیر هستیم و اداره‌ی امور مالی و صنعتی و کشاورزی کشور دست ماست - یعنی گلوگاه‌های فعال کشور دست من و شماست - باید خود را کنترل کنیم. فقط شخص خود ما نیستیم؛ ما یعنی مجموعه. شما، یعنی شما و معاونان و مدیران و مسئولان اثرگذارتان. ...یکی از ویژگی های برجسته دکتر شریعتی سعه صدر وتحمل انتقاد درحد بالا است. درحالیکه تندترین اتنقادها ازوی می شود هرگز برنمی آشوبد. 

بلکه پیوسته به انحاء گوناگون کوشیده در حد توان خویش به نشریات و رسانه های کاغذی ومجازی امکان رشد بدهد وفضای مناسب را دراین راه فراهم کند. این ویژگی نیز مورد توجه مقام معظم رهبری است. چنانچه در بیانات زیر می فرماید:... مسئولین دولتی انتقادپذیری را در نفس خودشان پذیرا باشند. البته این کار، سخت هم هست ، اما باید با سعه‌ی صدر برخورد کرد، که: «آلة الرّیاسة سعة الصّدر». البته ریاست به معنای آن بالانشینی‌ها نیست. اگر بخواهید مدیریت کنید، ناچارید سعه‌ی صدر داشته باشید و یک‌چیزهایی را تحمل‌کنید... معظم له درجای دیگر می فرماید:... شما آقایانی که مراجعه‌ی مردمی دارید، یک خامساً هم دارید، و آن گشاده‌رویی در کار است؛ «چو وا‌نمی‌کنی گرهی، خود گره مشو». ممکن است یک نفر به شما مراجعه کند، اما شما نتوانید گرهی از کار او بازکنید. اگر نمی‌توانیم گره او را بازکنید، اقلاً با گره‌افزونی خودتان، گرهی بر کار او اضافه نکنید.
چو وانمی‌کنی گرهی، خود گره مشو                                        ابروگشاده باش، چو دستت گشاده نیست
 اگر نمی‌توانیم کاری برایش انجام دهید، لااقل گشاده‌رو باشید و با خنده و تبسم و ملاطفت و با تبیین با او برخورد کنید. اگر مشکلش حل نمی‌شود، لااقل دلیل آن را برایش تبیین کنید. برای این کار، آدم داشته باشید. ممکن است بگویید من خودم نمی‌رسم؛ اما شما باید آدم توجیه‌گر و تبیین‌کننده برای مُراجع(ارباب رجوع)  داشته باشید..

    امروز که همین مردم به من مراجعه کردند، هرچند خدمت شماها جسارت هم می‌شود، اما یکی از چیزهایی که به من گفتند، این بود که به این ادارات برسید و بگویید جواب ما را بدهند. شما باید جواب مردم را بدهید. به‌هرحال، مردم را باید راضی برگرداند. اگر این‌طور شد، بدانید که و اللّه تیزترین پیکان‌ها در بدنه‌ی این کشتی نفوذ نخواهد کرد؛ بدنه‌اش محکم، قطب‌نمایش هم دقیق، هدفش هم روشن، و اتفاقاً باد موافق هم دارد؛ یعنی سنت‌های الهی در جهت حرکتِ درست است.   ... دقیقا در این باره درافواه عام وخاص است که روش دکتر شریعتی همینگونه است که مقام معظم رهبری می فرماید.نکته دیگر نظارت  قوی استاندار جوان بر زیر مجموعه خویش است. نظارتی از یکسو مستقیم واز سوی دیگر پلکانی وغیر مستقیم. لذا همین امر است که وی را در اجرای پروژه ها وبالارفتن آمار خدمات ایشان موفق ساخته است. رهبر انقلاب درباره لزوم چنین ویژگی می فرماید:... نظارت بر زیرمجموعه هم خیلی مهم است. من اصرار و تأکیددارم که شما دوستان عزیز - که مسئولان بالا و مدیران ارشد هستید - مسئله‌ نظارت بر زیرمجموعه‌ی خودتان را بسیار اهمیت بدهید. چشم¬ های بینا و بصیر و باز شماست که وقتی در دائره‌ی مسئولیت تان می‌چرخد، می‌تواند صحت کار و پیشرفت کار را تضمین کند. اگر چنانچه شما غفلت کردید، ممکن است در همان بخشی که غفلت کرده‌اید نابسامانی انجام بگیرد.  مقام معظم رهبری در ادامه محاسبه جمعی را مطرح کرده و این‌چنین می‌فرمایند : همان‌طور که یک فرد باید خودش را محاسبه کند، یک جمع هم - مثل مجلس شما، مثل دولت‌ها، مثل مجموعه‌ها و افراد مسئول در کشور - باید خودشان را محاسبه کنند؛ ما خودمان را باید محاسبه کنیم. اگر انسان چنین فهرستی داشته باشد طبعاً خوشحال می‌شود و خدا را شکر می‌کند؛ لکن قانع نمی‌شود. 

قانع نباید شد و از غفلت‌ها و قصورها نباید اغماض کرد؛ همچنانی که در محاسبه‌ی دیگران هم - تا جایی که پای دوستی‌ها و رابطه‌ها و ملاحظه‌ها در میان نباشد - اغماض نمی‌کنیم، سختگیری می‌کنیم و نکته می‌گیریم. برای خودمان هم باید همین‌گونه باشد... به هرحال اگر بخواهیم به  رسای اعلام رضایتی که مقام معظم رهبری فرموده ونتایج آن درباره استاندار خوزستان بپردازیم مثنوی هفتاد من کاغذ شود. علی هذا درپایان این رضایت را به دکتر شریعتی ومردم خوزستان به خاطرداشتن چنین استانداری تبریک گفته واز فعالان سیاسی وروشنفکران استان درخواست می نمایم که به جای مشکل تراشی به کمک ایشان آمده وبرای حل مشکلات طرح ها ی مناسب داده ومساعدت نمایند./ . 

جهانگیرمحمودی
22/8/97
نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار